Politika Kundër Pastrimit të Parave & Financimit të Terrorizmit
1. Qëllimi dhe Fushëveprimi
Albania For Business Sh.p.k. (“Shoqëria”, “ne”, “na” ose “ynë”) ofron mbështetje për themelimin e shoqërive, shërbime ligjore, tatimore, kontabiliteti, licencimi, konsulence për pasuri të paluajtshme dhe rekrutimi/BNJ për sipërmarrës, investitorë dhe shoqëri ndërkombëtare që themelohen ose operojnë në Shqipëri. Disa prej këtyre veprimtarive – përfshirë themelimin e shoqërive, shërbimet ligjore që përfshijnë administrimin e fondeve ose aktiveve të klientëve, transaksionet e pasurive të paluajtshme dhe ofrimin e shërbimeve të zyrës së regjistruar ose të të emëruarve – përfshihen në kategoritë e “subjekteve të detyruara” sipas legjislacionit shqiptar kundër pastrimit të parave dhe standardeve të krahasueshme të BE-së dhe FATF-së.
Kjo Politikë përcakton kuadrin e Shoqërisë për parandalimin, zbulimin dhe raportimin e pastrimit të parave (ML), financimit të terrorizmit (TF) dhe financimit të proliferimit (PF), dhe vendos standardet minimale që duhet të ndjekin të gjithë partnerët, punonjësit, kontraktorët dhe ofruesit e shërbimeve të jashtme kur veprojnë me klientë, transaksione dhe palë të treta në emër të Shoqërisë.
Kjo Politikë zbatohet për të gjitha shërbimet e ofruara nga Shoqëria, të gjitha marrëdhëniet me klientët pavarësisht madhësisë ose kohëzgjatjes, të gjitha juridiksionet ku Shoqëria operon ose pranon udhëzime, dhe të gjithë individët që veprojnë për ose në emër të Shoqërisë, përfshirë profesionistët e nënkontraktuar (p.sh. noterë, kontabilistë të jashtëm, avokatë të licencuar) të angazhuar për të ofruar një pjesë të një angazhimi të klientit.
2. Kuadri Ligjor dhe Rregullator
Kjo Politikë mbështetet në burimet e mëposhtme ligjore dhe rregullatore dhe rishikohet sa herë që këto burime përditësohen:
- Ligji nr. 9917, datë 19.5.2008 “Për parandalimin e pastrimit të parave dhe financimit të terrorizmit”, i ndryshuar, dhe aktet nënligjore zbatuese të tij (vendime të Këshillit të Ministrave dhe udhëzime të GDPML-së).
- Udhëzimet dhe detyrimet e raportimit të nxjerra nga Drejtoria e Përgjithshme e Parandalimit të Pastrimit të Parave (GDPML – Drejtoria e Përgjithshme e Parandalimit të Pastrimit të Parave), Njësia e Inteligjencës Financiare (FIU) e Shqipërisë.
- Ligji nr. 44/2015 “Kodi i Procedurave Administrative” dhe legjislacioni përkatës për shoqëritë, noterinë dhe licencimin, në masën që ndërthuren me verifikimin e klientit.
- 40 Rekomandimet e Financial Action Task Force (FATF) dhe udhëzimet përkatëse të FATF-së për ndërmjetësit profesionistë (“gatekeepers”).
- Dispozitat përkatëse të Direktivave të BE-së Kundër Pastrimit të Parave (si praktikë e mirë, duke pasur parasysh procesin e anëtarësimit të Shqipërisë në BE dhe bazën ndërkombëtare të klientëve të Shoqërisë).
- Ligji nr. 9887, datë 10.3.2008 “Për mbrojtjen e të dhënave personale”, i ndryshuar, që rregullon mënyrën se si përpunohen dhe ruhen të dhënat e identifikimit të klientëve të mbledhura për qëllime AML.
Ky seksion pasqyron kuadrin në fuqi në datën e hyrjes në fuqi të shënuar më sipër. Legjislacioni shqiptar AML dhe udhëzimet e GDPML-së ndryshohen periodikisht; Zyrtari i Pajtueshmërisë është përgjegjës për konfirmimin e tekstit ligjor aktual përpara se të mbështetet në këtë Politikë, dhe duhet të konsultohet këshilltar ligjor shqiptar i kualifikuar për çdo çështje interpretimi ligjor.
3. Përkufizime
3.1 Pastrimi i Parave (ML)
Procesi i fshehjes së origjinës së paligjshme të të ardhurave nga krimi, në mënyrë që ato të duken sikur vijnë nga një burim i ligjshëm, zakonisht duke përfshirë fazat e vendosjes, shtresëzimit dhe integrimit.
3.2 Financimi i Terrorizmit (TF)
Sigurimi ose mbledhja e fondeve, me çdo mjet, me qëllimin ose dijeninë se ato do të përdoren për kryerjen e akteve terroriste, ose nga një organizatë terroriste apo terrorist individual, pavarësisht nëse fondet vijnë nga burime të ligjshme ose të paligjshme.
3.3 Pronari Përfitues
Personi/at fizikë që në fund zotërojnë ose kontrollojnë një klient, ose në emër të të cilit kryhet një transaksion ose veprimtari, përfshirë personat që ushtrojnë kontroll efektiv përfundimtar mbi një person juridik ose marrëveshje, zakonisht i provuar nëpërmjet pronësisë së drejtpërdrejtë ose të tërthortë të 25% ose më shumë të aksioneve/të drejtave të votës, ose kontrollit me mjete të tjera.
3.4 Person i Ekspozuar Politikisht (PEP)
Person fizik që mban ose ka mbajtur një funksion të lartë publik (brenda ose jashtë vendit), së bashku me anëtarët e familjes së tij të ngushtë dhe bashkëpunëtorët e afërt të njohur, siç përcaktohet sipas legjislacionit shqiptar AML.
3.5 Verifikimi i Klientit (CDD) / Njih Klientin Tënd (KYC)
Procesi i identifikimit të një klienti dhe, kur është e zbatueshme, pronarëve të tij përfitues, verifikimi i këtij identiteti duke përdorur dokumente ose të dhëna të besueshme dhe të pavarura, si dhe kuptimi i qëllimit dhe natyrës së synuar të marrëdhënies së biznesit.
3.6 Raporti i Transaksionit të Dyshimtë (STR)
Raport i paraqitur te GDPML kur Shoqëria di, dyshon ose ka arsye të bazuara për të dyshuar se fondet ose një transaksion lidhen me pastrimin e parave, financimin e terrorizmit ose të ardhurat nga krimi.
4. Qasja e Bazuar në Rrezik
Shoqëria zbaton një qasje të bazuar në rrezik (RBA) për pajtueshmërinë AML/CTF, duke caktuar një nivel proporcional verifikimi, monitorimi dhe burimesh ndaj rrezikut ML/TF që paraqitet realisht nga secili klient, produkt, kanal ofrimi dhe juridiksion, në vend që të zbatojë një standard uniform për çdo angazhim.
4.1 Faktorët e rrezikut që vlerësohen
- Rreziku i klientit: forma juridike, struktura e pronësisë dhe kontrollit, burimi i pasurisë dhe burimi i fondeve, natyra e veprimtarisë së biznesit, nëse klienti ose një pronar përfitues është PEP, dhe nëse klienti përfaqësohet nga një ndërmjetës.
- Rreziku gjeografik: juridiksionet e lidhura me klientin, pronarët e tij përfitues ose transaksionin, me vëmendje të veçantë ndaj juridiksioneve që janë objekt i deklaratave të FATF-së, sanksioneve të BE-së/OKB-së ose që janë identifikuar me mangësi strategjike AML/CTF.
- Rreziku i produktit dhe shërbimit: shërbime me ekspozim më të lartë të natyrshëm, si themelimi i shoqërive që përfshin marrëveshje me të emëruar, transaksionet e pasurive të paluajtshme dhe shërbimet që përfshijnë trajtimin ose koordinimin e fondeve të klientit.
- Rreziku i kanalit të ofrimit: pranimi i klientëve pa praninë fizike, përdorimi i prokurave dhe angazhimet në distancë vlerësohen për nevoja shtesë verifikimi.
4.2 Klasifikimi i rrezikut dhe reagimi
Çdo marrëdhënie me klient klasifikohet si rrezik standard, i ulët ose i lartë pas një vlerësimi fillestar të rrezikut të kryer përpara krijimit të marrëdhënies së biznesit, dhe rivlerësohet në vazhdimësi dhe sa herë që identifikohet një ndryshim material në rrethanat e klientit.
- Rrezik standard: zbatohet CDD standard siç përshkruhet në Seksionin 5.
- Rrezik i ulët: verifikimi i thjeshtuar (SDD) mund të zbatohet vetëm kur lejohet nga legjislacioni shqiptar AML dhe kur nuk ka tregues të një rreziku më të lartë.
- Rrezik i lartë: verifikimi i zgjeruar (EDD) sipas Seksionit 5.3 është i detyrueshëm, së bashku me miratimin e drejtimit të lartë përpara krijimit ose vazhdimit të marrëdhënies dhe monitorim më të shpeshtë të vazhdueshëm.
5. Verifikimi i Klientit (CDD)
5.1 Kur kryhet CDD
- Përpara krijimit të një marrëdhënieje të re biznesi ose ofrimit të çdo shërbimi të rregulluar.
- Përpara kryerjes së një transaksioni rastësor mbi pragun e përcaktuar nga legjislacioni shqiptar AML.
- Sa herë që ka dyshim për pastrim parash ose financim terrorizmi, pavarësisht çdo përjashtimi ose pragu.
- Sa herë që ka dyshime mbi vërtetësinë ose mjaftueshmërinë e të dhënave të identifikimit të klientit të marra më parë.
5.2 Masat standarde të verifikimit
- Identifikimi i klientit dhe verifikimi i identitetit duke përdorur një dokument zyrtar identifikimi, ekstrakt të regjistrit tregtar ose burim tjetër të besueshëm dhe të pavarur.
- Identifikimi i pronarit/ëve përfitues dhe marrja e masave të arsyeshme për të verifikuar identitetin e tyre, përfshirë kuptimin e strukturës së pronësisë dhe kontrollit të klientëve korporativë dhe personave të tjerë juridikë.
- Marrja e informacionit mbi qëllimin dhe natyrën e synuar të marrëdhënies së biznesit.
- Kontrolli i klientit dhe pronarëve përfitues kundrejt listave të zbatueshme të sanksioneve dhe bazave të të dhënave PEP përpara pranimit.
- Kryerja e monitorimit të vazhdueshëm të marrëdhënies së biznesit, përfshirë shqyrtimin e transaksioneve për të siguruar që ato përputhen me njohuritë e Shoqërisë për klientin, biznesin dhe profilin e tij të rrezikut.
5.3 Verifikimi i Zgjeruar (EDD)
EDD zbatohet për të gjitha marrëdhëniet me rrezik më të lartë të identifikuara sipas Seksionit 4.2, përfshirë PEP-të dhe anëtarët e familjes/bashkëpunëtorët e tyre të afërt, klientët ose transaksionet e lidhura me juridiksione me rrezik më të lartë, transaksionet komplekse ose jashtëzakonisht të mëdha pa qëllim të dukshëm ekonomik ose të ligjshëm, dhe çdo marrëdhënie që përfshin struktura pronësie të paqarta ose të panevojshme komplekse. Masat EDD përfshijnë:
- Marrjen e miratimit të drejtimit të lartë përpara krijimit ose vazhdimit të marrëdhënies.
- Përcaktimin e burimit të pasurisë dhe burimit të fondeve duke përdorur prova dokumentare kur është e mundur.
- Kryerjen e monitorimit të vazhdueshëm më të shpeshtë dhe më intensiv të marrëdhënies.
- Marrjen e verifikimit shtesë të pavarur të identitetit dhe dokumenteve të shoqërisë (p.sh. kopje të noterizuara ose të apostiluara, kërkime të pavarura në regjistra).
5.4 Mbështetja te palët e treta dhe kontraktimi i jashtëm
Kur Shoqëria mbështetet te një palë e tretë (si një bankë, noter i licencuar ose profesionist tjetër i rregulluar) për të kryer elemente të CDD-së, Shoqëria mbetet përfundimisht përgjegjëse për pajtueshmërinë me këtë Politikë dhe do të marrë konfirmim me shkrim se pala e tretë zbaton standarde ekuivalente AML/CTF dhe do të vërë në dispozicion dokumentacionin bazë sipas kërkesës.
5.5 Pamundësia për të përfunduar CDD
Nëse Shoqëria nuk mund të përfundojë masat e kërkuara CDD, ajo nuk do të krijojë marrëdhënien e biznesit, nuk do të kryejë transaksionin dhe do të shqyrtojë nëse rrethanat kërkojnë paraqitjen e një raporti të transaksionit të dyshimtë te GDPML, në përputhje me Seksionin 8.
6. Personat e Ekspozuar Politikisht (PEP)
Shoqëria kontrollon të gjithë klientët dhe pronarët përfitues për statusin PEP gjatë pranimit dhe periodikisht më pas. Kur një klient ose pronar përfitues identifikohet si PEP, anëtar familjeje i një PEP-i ose bashkëpunëtor i afërt i njohur i një PEP-i, EDD sipas Seksionit 5.3 zbatohet automatikisht dhe marrëdhënia kërkon miratimin e drejtimit të lartë përpara se të vazhdojë, si dhe një rimiratim vjetor për aq kohë sa marrëdhënia vazhdon.
7. Sanksionet dhe Masat Kufizuese
Përpara pranimit dhe në vazhdimësi, Shoqëria kontrollon klientët, pronarët përfitues dhe (kur është e rëndësishme) palët kundërvepruese kundrejt listave të zbatueshme të sanksioneve dhe masave kufizuese të Kombeve të Bashkuara, Bashkimit Evropian, Shqipërisë dhe listave të tjera përkatëse. Shoqëria nuk do të krijojë ose vazhdojë një marrëdhënie biznesi dhe nuk do të përpunojë një transaksion kur kjo do të shkelte sanksionet e zbatueshme, dhe do të raportojë çdo përputhje me një listë sanksionesh në përputhje me procedurën e përshkallëzimit në Seksionin 8.
8. Monitorimi i Vazhdueshëm dhe Raportimi i Veprimtarisë së Dyshimtë
8.1 Monitorimi i vazhdueshëm
Marrëdhëniet dhe transaksionet e klientëve monitorohen në vazhdimësi mbi bazë rreziku për të identifikuar veprimtari që nuk përputhen me biznesin e deklaruar të klientit, profilin e rrezikut ose informacionin e marrë më parë, përfshirë modele të pazakonta transaksionesh, urgjencë të pashpjeguar, kërkesa për përfshirjen e palëve të treta të palidhura në pagesa ose hezitim për të dhënë informacionin e kërkuar të identifikimit ose burimit të fondeve.
8.2 Përshkallëzimi i brendshëm
Çdo punonjës, partner ose kontraktor që di, dyshon ose ka arsye të bazuara për të dyshuar se një klient, transaksion ose udhëzim mund të lidhet me pastrim parash, financim terrorizmi ose të ardhura nga krimi duhet ta raportojë menjëherë dhe brenda Shoqërisë te Zyrtari i Pajtueshmërisë, duke përdorur formularin e brendshëm të përshkallëzimit të Shoqërisë. Punonjësit nuk duhet ta diskutojnë shqetësimin me klientin ose me kolegë që nuk kanë nevojë ta dinë (shih Seksionin 11, Zbulimi i Ndaluar).
8.3 Raportimi i jashtëm te GDPML
Kur Zyrtari i Pajtueshmërisë përcakton se raporti i brendshëm krijon dijeni ose dyshim për pastrim parash ose financim terrorizmi, Shoqëria do të paraqesë pa vonesë një Raport të Transaksionit të Dyshimtë (STR) te Drejtoria e Përgjithshme e Parandalimit të Pastrimit të Parave (GDPML), në formën dhe mënyrën e përcaktuar nga legjislacioni shqiptar AML, dhe do të bashkëpunojë plotësisht me çdo kërkesë të mëvonshme të GDPML-së për informacion.
8.4 Mungesa e përgjegjësisë për raportimin në mirëbesim
Raportet e bëra në mirëbesim sipas kësaj Politike nuk përbëjnë shkelje të asnjë detyrimi kontraktual, profesional ose tjetër konfidencialiteti ndaj klientit, dhe legjislacioni shqiptar AML siguron mbrojtje për personat që raportojnë në mirëbesim.
9. Mbajtja e Regjistrave
Shoqëria ruan regjistrat e mëposhtëm për një minimum prej pesë (5) vjetësh nga përfundimi i marrëdhënies së biznesit ose data e një transaksioni rastësor, ose për një periudhë më të gjatë siç mund të kërkohet nga legjislacioni shqiptar AML, urdhri i gjykatës ose udhëzimi i GDPML-së:
- Kopje ose referenca të dokumenteve të identifikimit dhe verifikimit të marra për klientët dhe pronarët përfitues.
- Dosjet e llogarisë, korrespondencën e biznesit dhe rezultatet e çdo analize të kryer në lidhje me marrëdhënien e biznesit (p.sh. vlerësime rreziku, analizë e burimit të fondeve).
- Regjistra të transaksioneve të mjaftueshme për të lejuar rindërtimin e transaksioneve individuale.
- Raportet e brendshme të përshkallëzimit dhe çdo STR të paraqitur, së bashku me analizën mbështetëse.
Të gjithë regjistrat që lidhen me AML ruhen në mënyrë të sigurt, me akses të kufizuar për personelin e autorizuar, dhe përpunohen në përputhje me Politikën e Shoqërisë për Mbrojtjen e të Dhënave / GDPR dhe legjislacionin shqiptar për mbrojtjen e të dhënave.
10. Rolet dhe Përgjegjësitë
10.1 Zyrtari i Pajtueshmërisë / Personi Përgjegjës për AML
Shoqëria cakton një Zyrtar Pajtueshmërie përgjegjës për funksionimin e përditshëm të kësaj Politike, përfshirë miratimin e marrëdhënieve me rrezik të lartë dhe PEP, marrjen dhe vlerësimin e përshkallëzimeve të brendshme, paraqitjen e STR-ve te GDPML, mbajtjen e regjistrave AML, organizimin e trajnimeve dhe raportimin te drejtimi i lartë për efektivitetin e kontrolleve AML/CTF të paktën një herë në vit.
10.2 Drejtimi i lartë
Drejtimi i lartë është përgjegjës për miratimin e kësaj Politike, sigurimin e burimeve të mjaftueshme për pajtueshmërinë AML/CTF, miratimin e marrëdhënieve me rrezik të lartë të përshkallëzuara nga Zyrtari i Pajtueshmërisë dhe sigurimin që vlerësimi i rrezikut dhe kontrollet e Shoqërisë të mbeten proporcionale me bazën e klientëve dhe ofertën e shërbimeve të saj.
10.3 I gjithë personeli
Çdo punonjës, partner dhe kontraktor është përgjegjës për përfundimin e trajnimit të caktuar AML/CTF, zbatimin e kësaj Politike në punën e përditshme dhe përshkallëzimin e çdo shqetësimi me shpejtësi dhe ndershmëri, pavarësisht marrëdhënies me klientin ose presionit tregtar.
11. Konfidencialiteti dhe Ndalimi i Zbulimit (“Tipping-Off”)
Punonjësit, partnerët dhe kontraktorët nuk duhet t’i zbulojnë një klienti ose ndonjë pale të tretë se një dyshim është raportuar brenda ose jashtë Shoqërisë, se një STR është paraqitur ose mund të paraqitet, ose se po zhvillohet ose mund të zhvillohet një hetim, pasi kjo mund të përbëjë veprën penale të “tipping-off” sipas ligjit shqiptar. Kur një marrëdhënie me klientin ose një transaksion duhet të pezullohet ose refuzohet për arsye AML, stafi duhet të përdorë formulime neutrale të miratuara paraprakisht dhe çdo pyetje të klientit t’ia referojë Zyrtarit të Pajtueshmërisë.
12. Pranimi, Refuzimi dhe Përfundimi i Marrëdhënies me Klientin
Shoqëria rezervon të drejtën të refuzojë krijimin ose të përfundojë një marrëdhënie biznesi kur CDD ose EDD e kërkuar nuk mund të përfundohet, kur një klient ose pronar përfitues shfaqet në një listë sanksionesh të zbatueshme, kur burimi i fondeve ose pasurisë nuk mund të përcaktohet në mënyrë të kënaqshme për një marrëdhënie me rrezik më të lartë, ose kur vazhdimi i marrëdhënies do ta ekspozonte Shoqërinë ndaj një rreziku të papranueshëm ML/TF/rregullator. Vendimet për të refuzuar ose përfunduar një marrëdhënie për arsye AML dokumentohen dhe miratohen nga Zyrtari i Pajtueshmërisë.
13. Trajnimi dhe Ndërgjegjësimi
Të gjithë punonjësit, partnerët dhe kontraktorët përkatës marrin trajnim hyrës AML/CTF përpara marrjes së përgjegjësive që përfshijnë klientët, si dhe trajnim rifreskues të paktën çdo vit, që mbulon këtë Politikë, legjislacionin e zbatueshëm, shenjat paralajmëruese relevante për shërbimet e Shoqërisë (themelim shoqërie, ligjore, kontabilitet, pasuri të paluajtshme dhe rekrutim) dhe procedurën e brendshme të përshkallëzimit. Përfundimi i trajnimit regjistrohet dhe monitorohet nga Zyrtari i Pajtueshmërisë.
14. Kontrollet e Brendshme, Testimi dhe Rishikimi i Pavarur
Zyrtari i Pajtueshmërisë kryen periodikisht testime me kampion të dosjeve të klientëve për plotësinë e CDD/EDD, dhe Shoqëria organizon një rishikim të pavarur të kësaj Politike dhe zbatimit të saj të paktën çdo dy vjet, ose më herët nëse nxitet nga një ndryshim material rregullator, një incident i rëndësishëm ose udhëzim i GDPML-së, me gjetjet që i raportohen drejtimit të lartë dhe veprimet korrigjuese që ndiqen deri në përfundim.
15. Rishikimi dhe Qeverisja e Politikës
Kjo Politikë rishikohet dhe, kur është e nevojshme, përditësohet të paktën çdo vit nga Zyrtari i Pajtueshmërisë dhe miratohet nga drejtimi i lartë, si dhe sa herë që ka një ndryshim material në legjislacionin shqiptar AML/CTF, udhëzimet e GDPML-së, ofertën e shërbimeve të Shoqërisë ose profilin e rrezikut të klientëve të saj. Historiku i versioneve, data e hyrjes në fuqi dhe data e ardhshme e planifikuar e rishikimit regjistrohen në faqen e kopertinës së këtij dokumenti.
16. Kontakti
Pyetjet rreth kësaj Politike ose raportet që lidhen me një çështje të caktuar klienti duhet t’i drejtohen Zyrtarit të Pajtueshmërisë në compliance@albania-for-business.com. Kjo Politikë publikohet për transparencë në albania-for-business.com dhe është pjesë e kuadrit më të gjerë të pajtueshmërisë së Shoqërisë, së bashku me Politikën e saj për Mbrojtjen e të Dhënave (GDPR), Kushtet e Angazhimit të Klientit dhe Politikën për Konfliktet e Interesit.
Ky dokument është një model politike i përgatitur për Albania For Business Sh.p.k. dhe pasqyron një kuadër të përgjithshëm AML/CTF të praktikës së mirë, të harmonizuar me ligjin shqiptar dhe standardet FATF siç kuptoheshin në kohën e hartimit. Ai nuk zëvendëson këshillën e një këshilltari ligjor shqiptar të kualifikuar dhe duhet të rishikohet, përshtatet dhe miratohet zyrtarisht nga drejtimi i Shoqërisë përpara publikimit, me të gjitha referencat ligjore të verifikuara kundrejt tekstit aktual të ligjit shqiptar.
